سيد محمد كمره اى
514
روزنامه خاطرات سيد محمد كمره اى ( فارسى )
مىماند ؛ يك نفر آزاديخواه [ سيد محمد رضا مساوات ] سه سال است در بدر ، عيالش ناخوش مىشود ، براى معالجه خرجى ندارد . با بچههايش بايد به نان جو هم قانع بشود ، آن هم به قدر كفايت نشود ، نه خرجى درستى ، نه ذخيره ، نه لباس ، اطفال مثل عنكبوت در لاغرى . آقا موسى پسر آقا ريحان الله و صحبت با او بعد بيرون آمده ساعت يك از شب به منزل انتظام الملك نورى رفته ، بيچاره در هجدهم رجب ناخوشا از استرآباد به طهران وارد و تاكنون بسترى است ؛ ديدنش كردم و گفتم تا سه شب قبل ، از ضياء حضور شنيدم كه مدتها است به طهران وارد شدهايد . بعد بيرون آمده درب دكان آقا شيخ حسين گيوه فروش ، نايب عبد الله خان اظهار تألم از اينكه رضا قلى خان را هم امروز بعد از ظهر گرفتند و به نظميه بردند . بعد يك نفر سيدى رسيد محترم ، با هيئت علمائى ، كه من او را ديده اما نمىشناختمش . گفت در گوشهاى عرضى دارم . گفتم از شما فرمايش است . به گوشهاى رفتم . گفت آقا شيخ عابدين را با موسى خان و رضا قلى خان گرفتهاند . گفتم شنيدهام آنها را گرفتهاند . گفت چه كردهايد و چه بايد بكنيم ؟ تحريك اراذل موجه ، اراذل موجه را گفتم از قرارى كه شنيدهام آقاى ميرزا طاهر و آقاى شيخ ابو طالب منفردا مىروند خدمت رييس الوزراء و به او مىفهمانند كه اين اقدامات به آنها براى عداوت شخصى دوستان شما است كه با آنها غرض دارند و شبههكارى مىكنند ، بلكه وثوق الدوله متنبه شده آنها را امر به استخلاص و متعرض سايرين نشود . گفت شما چه عقيده داريد ؟ گفتم عقيدهام اين است كه اگر آنها واقعا باعث هرجو مرج بازار و آن قسم كه ساير دستهها اراذلانه در بازار اقدامات مىكنند آنها هم كردهاند ، البته گرفتار شوند من خوشدارم ، چه كه اين اشخاص مىگويند ، دمكرات هستيم و اراذل نيستيم ، چرا اقدامات غلط به تحريك اراذل موجه بكنند و اگر وثوق الدوله مىداند كه اينها تقصيرى ندارند چنانچه شنيدهام موسى خان و رضا قلى خان را براى حمل جنازه رشيد السلطان و حسين خان لله حقيقتا حبس كردهاند . اينها اظهارات فقط براى اتمام حجت بد نيست .